๐Ÿฆท STOMATITIS & GINGIVITIS – Causes, Symptoms & Treatment เคฎुंเคน เค•े เค…ंเคฆเคฐ เคฆเคฐ्เคฆเคฏुเค•्เคค เค›ाเคฒे

 ๐Ÿฆท STOMATITIS & GINGIVITIS – Causes, Symptoms & Treatment

By Dr. Kamlesh Agrawal


MD Medicine, FICP, FIMA, FRCP

Best Physician and Doctor in Kota & Baran

Radha Krishna Hospital, Kota


๐ŸŒฟ What is Stomatitis? / เคธ्เคŸोเคฎेเคŸाเค‡เคŸिเคธ เค•्เคฏा เคนै?


English:

Stomatitis is inflammation (swelling and redness) of the mouth’s lining — including the cheeks, tongue, lips, and gums. It can cause painful sores, difficulty in eating, and burning sensation in the mouth.


Hindi:

เคธ्เคŸोเคฎेเคŸाเค‡เคŸिเคธ เค•ा เค…เคฐ्เคฅ เคนै — เคฎुंเคน เค•ी เคชเคฐเคค (เคœुเคฌाเคจ, เค—ाเคฒ, เคนोंเค  เค”เคฐ เคฎเคธूเคก़ों) เคฎें เคธूเคœเคจ เคฏा เคœเคฒเคจ เคนोเคจा। เค‡เคธเคฎें เคฎुंเคน เค•े เค…ंเคฆเคฐ เคฆเคฐ्เคฆเคฏुเค•्เคค เค›ाเคฒे เคฌเคจ เคธเค•เคคे เคนैं, เคœिเคธเคธे เค–ाเคจा เคฏा เคฌोเคฒเคจा เคฎुเคถ्เค•िเคฒ เคนो เคœाเคคा เคนै।


๐Ÿฆท What is Gingivitis? / เคœिंเคœिเคตाเค‡เคŸिเคธ เค•्เคฏा เคนै?


English:

Gingivitis is inflammation of the gums (gingiva) usually caused by bacterial infection due to poor oral hygiene. If untreated, it can lead to periodontitis — a more serious gum disease.


Hindi:

เคœिंเคœिเคตाเค‡เคŸिเคธ เคฎเคธूเคก़ों เค•ी เคธूเคœเคจ เคนै, เคœो เค†เคฎเคคौเคฐ เคชเคฐ เคฎुँเคน เค•ी เคธเคซाเคˆ เค ीเค• เคธे เคจ เค•เคฐเคจे เคชเคฐ เคฌैเค•्เคŸीเคฐिเคฏเคฒ เคธंเค•्เคฐเคฎเคฃ เคธे เคนोเคคी เคนै। เค…เค—เคฐ เคธเคฎเคฏ เคชเคฐ เค‡เคฒाเคœ เคจ เค•िเคฏा เคœाเค, เคคो เคฏเคน เคชीเคฐिเคฏोเคกॉเคจ्เคŸाเค‡เคŸिเคธ เคฎें เคฌเคฆเคฒ เคธเค•เคคा เคนै เคœो เคฆांเคคों เค•ो เค•เคฎเคœोเคฐ เค•เคฐ เคฆेเคคा เคนै।


⚠️ Common Causes / เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เค•ाเคฐเคฃ


English:


Poor oral hygiene


Vitamin B & C deficiency


Viral or fungal infections (Herpes, Candida)


Ill-fitting dentures


Mouth injury or burns


Smoking or tobacco chewing


Certain antibiotics or chemotherapy drugs


Hindi:


เคฎुँเคน เค•ी เคธเคซाเคˆ เคจ เคฐเค–เคจा


เคตिเคŸाเคฎिเคจ B เค”เคฐ C เค•ी เค•เคฎी


เคตाเคฏเคฐเคฒ เคฏा เคซंเค—เคฒ เค‡ंเคซेเค•्เคถเคจ (เคœैเคธे เคนเคฐ्เคชीเคธ, เค•ैंเคกिเคกा)


เค—เคฒเคค เคซिเคŸिंเค— เคตाเคฒे เคจเค•เคฒी เคฆांเคค (เคกेंเคšเคฐ)


เคฎुँเคน เคฎें เคšोเคŸ เคฏा เคœเคฒเคจ


เคคंเคฌाเค•ू เคฏा เคธिเค—เคฐेเคŸ เค•ा เคธेเคตเคจ


เค•ुเค› เคฆเคตाเค“ं เค•े เคฆुเคท्เคช्เคฐเคญाเคต


๐Ÿ” Symptoms / เคฒเค•्เคทเคฃ


English:


Painful mouth ulcers


Red or swollen gums


Bleeding while brushing


Bad breath (Halitosis)


Burning or dryness in mouth


Difficulty in eating or talking


Hindi:


เคฎुंเคน เคฎें เคฆเคฐ्เคฆเคฏुเค•्เคค เค›ाเคฒे


เคฎเคธूเคก़ों เคฎें เคฒाเคฒिเคฎा เคฏा เคธूเคœเคจ


เคฌ्เคฐเคถ เค•เคฐเคคे เคธเคฎเคฏ เค–ूเคจ เค†เคจा


เคฌเคฆเคฌूเคฆाเคฐ เคธांเคธ


เคฎुंเคน เคฎें เคœเคฒเคจ เคฏा เคธूเค–ाเคชเคจ


เค–ाเคจे เคฏा เคฌोเคฒเคจे เคฎें เคชเคฐेเคถाเคจी


๐Ÿ’Š Treatment / เค‡เคฒाเคœ


English:


Maintain good oral hygiene


Rinse mouth with antiseptic or saline water


Use vitamin B complex and Vitamin C supplements


Avoid spicy, acidic or hard foods


Apply local anesthetic gel for pain relief


Antifungal or antiviral medicines if infection present


Dental cleaning if plaque or tartar present


Hindi:


เคฐोเคœाเคจा เคฎुँเคน เค•ी เค…เคš्เค›ी เคธเคซाเคˆ เคฐเค–ें


เคंเคŸीเคธेเคช्เคŸिเค• เคฏा เคจเคฎเค• เคตाเคฒे เคชाเคจी เคธे เค•ुเคฒ्เคฒा เค•เคฐें


เคตिเคŸाเคฎिเคจ B-เค•ॉเคฎ्เคช्เคฒेเค•्เคธ เค”เคฐ C เค•ा เคธेเคตเคจ เค•เคฐें


เคฎเคธाเคฒेเคฆाเคฐ เคฏा เค–เคŸ्เคŸे เคญोเคœเคจ เคธे เคฌเคšें


เคฆเคฐ्เคฆ เค•े เคฒिเค เคธ्เคฅाเคจीเคฏ เคœेเคฒ เคฒเค—ाเคं


เคธंเค•्เคฐเคฎเคฃ เคนोเคจे เคชเคฐ เคंเคŸीเคซंเค—เคฒ เคฏा เคंเคŸीเคตाเคฏเคฐเคฒ เคฆเคตा เคฒें


เคฎเคธूเคก़ों เค•ी เคธเคซाเคˆ เค•े เคฒिเค เคกेंเคŸเคฒ เค•्เคฒीเคจिंเค— เค•เคฐाเคं


๐Ÿฉบ Prevention Tips / เคฌเคšाเคต เค•े เค‰เคชाเคฏ


English:

✅ Brush twice daily

✅ Eat a balanced diet with fresh fruits

✅ Avoid tobacco and alcohol

✅ Drink plenty of water

✅ Regular dental check-up every 6 months


Hindi:

✅ เคฆिเคจ เคฎें เคฆो เคฌाเคฐ เคฌ्เคฐเคถ เค•เคฐें

✅ เคคाเคœे เคซเคฒों เค”เคฐ เคธเคฌ्เคœ़िเคฏों เคตाเคฒा เคธंเคคुเคฒिเคค เค†เคนाเคฐ เคฒें

✅ เคคंเคฌाเค•ू เค”เคฐ เคถเคฐाเคฌ เคธे เคฌเคšें

✅ เคชเคฐ्เคฏाเคช्เคค เคฎाเคค्เคฐा เคฎें เคชाเคจी เคชिเคं

✅ เคนเคฐ 6 เคฎเคนीเคจे เคฎें เคเค• เคฌाเคฐ เคกेंเคŸเคฒ เคšेเค•เค…เคช เค•เคฐเคตाเคं


๐Ÿฅ When to Consult a Doctor? / เคกॉเค•्เคŸเคฐ เคธे เค•เคฌ เคฎिเคฒें?


English:

If mouth ulcers or gum bleeding persist for more than 10 days, or if there is severe pain or fever, consult a physician or dentist immediately.


Hindi:

เค…เค—เคฐ 10 เคฆिเคจ เคธे เค…เคงिเค• เคธเคฎเคฏ เคคเค• เคฎुंเคน เค•े เค›ाเคฒे เคฏा เคฎเคธूเคก़ों เคธे เค–ूเคจ เค†เคจा เคœाเคฐी เคฐเคนे, เคฏा เคฆเคฐ्เคฆ เค”เคฐ เคฌुเค–ाเคฐ เคฌเคข़ เคœाเค, เคคो เคคुเคฐंเคค เคกॉเค•्เคŸเคฐ เคธे เคธเคฒाเคน เคฒें।


๐Ÿ’ฌ At Radha Krishna Hospital, Kota


Our team provides comprehensive diagnosis and treatment for oral infections, vitamin deficiencies, and related conditions under expert supervision of Dr. Kamlesh Agrawal, Best Physician and Doctor in Kota & Baran.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Gastric Lavage (Stomach Wash): Indications, Procedure, Risks & FAQs เค—ैเคธ्เคŸ्เคฐिเค• เคฒเคตेเคœ (เคธ्เคŸเคฎเค• เคตॉเคถ): เค•्เคฏों เค•िเคฏा เคœाเคคा เคนै, เค•ैเคธे เค•िเคฏा เคœाเคคा เคนै, เคœोเค–िเคฎ เค”เคฐ เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคช्เคฐเคถ्เคจ

Image
  Gastric Lavage (Stomach Wash): Indications, Procedure, Risks & FAQs เค—ैเคธ्เคŸ्เคฐिเค• เคฒเคตेเคœ (เคธ्เคŸเคฎเค• เคตॉเคถ): เค•्เคฏों เค•िเคฏा เคœाเคคा เคนै, เค•ैเคธे เค•िเคฏा เคœाเคคा เคนै, เคœोเค–िเคฎ เค”เคฐ เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคช्เคฐเคถ्เคจ Introduction | เคชเคฐिเคšเคฏ Gastric lavage , commonly known as stomach wash , is an emergency medical procedure in which the stomach is cleaned by inserting a tube and removing harmful substances such as poisons or overdosed medicines. เค—ैเคธ्เคŸ्เคฐिเค• เคฒเคตेเคœ เคœिเคธे เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคญाเคทा เคฎें เคธ्เคŸเคฎเค• เคตॉเคถ เค•เคนा เคœाเคคा เคนै, เคเค• เค†เคชाเคคเค•ाเคฒीเคจ เคšिเค•िเคค्เคธा เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เคนै, เคœिเคธเคฎें เคชेเคŸ เคฎें เคกाเคฒी เค—เคˆ เคŸ्เคฏूเคฌ เค•े เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เคœเคนเคฐीเคฒे เคชเคฆाเคฐ्เคฅ เคฏा เคฆเคตाเค“ं เค•ी เค…เคงिเค• เคฎाเคค्เคฐा เค•ो เคฌाเคนเคฐ เคจिเค•ाเคฒा เคœाเคคा เคนै। This procedure is done only in life-saving situations and in a hospital setting . เคฏเคน เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เค•ेเคตเคฒ เคœाเคจ เคฌเคšाเคจे เค•े เคฎाเคฎเคฒों เคฎें เค”เคฐ เค…เคธ्เคชเคคाเคฒ เคฎें เคนी เค•ी เคœाเคคी เคนै। Why Gastric Lavage Is Done | เค—ैเคธ्เคŸ्เคฐिเค• เคฒเคตेเคœ เค•เคฌ เค•िเคฏा เคœाเคคा เคนै? 1. Poisoning (Zahar Khane) | เคœ़เคนเคฐ เค–ाเคจे เค•े เคฎाเคฎเคฒों เคฎें If the patient comes within 1 hour of consuming a toxic substance. Life-threatening poisoning cases. If large a...
Read more

๐Ÿถ Dog Bite Treatment – Prevention & Care เค•ुเคค्เคคे เค•े เค•ाเคŸเคจे เค•ा เค‰เคชเคšाเคฐ – เคฐोเค•เคฅाเคฎ เค”เคฐ เคธाเคตเคงाเคจी

  ๐Ÿถ Dog Bite Treatment – Prevention & Care เค•ुเคค्เคคे เค•े เค•ाเคŸเคจे เค•ा เค‰เคชเคšाเคฐ – เคฐोเค•เคฅाเคฎ เค”เคฐ เคธाเคตเคงाเคจी ๐Ÿ”น Introduction / เคชเคฐिเคšเคฏ Dog bites are medical emergencies that should never be ignored. Even a small bite or scratch can transmit serious infections like Rabies , which is 100% fatal if untreated , but 100% preventable with prompt treatment . เค•ुเคค्เคคे เค•े เค•ाเคŸเคจे เค•े เคฌाเคฆ เคคुเคฐंเคค เค‡เคฒाเคœ เคฌเคนुเคค เคœ़เคฐूเคฐी เคนै। เค›ोเคŸा เคธा เค•ाเคŸเคจा เคฏा เค–เคฐोंเคš เคญी เคฐेเคฌीเคœ़ เคœैเคธी เคœाเคจเคฒेเคตा เคฌीเคฎाเคฐी เคซैเคฒा เคธเค•เคคा เคนै। เคธเคฎเคฏ เคชเคฐ เค‡เคฒाเคœ เคธे เค‡เคธे เคชूเคฐी เคคเคฐเคน เคฐोเค•ा เคœा เคธเค•เคคा เคนै। ๐Ÿ”น Immediate First Aid / เคคाเคค्เค•ाเคฒिเค• เคช्เคฐाเคฅเคฎिเค• เค‰เคชเคšाเคฐ Wash the wound immediately with running water and soap for at least 15 minutes. เค˜ाเคต เค•ो เคคुเคฐंเคค เคฌเคนเคคे เคชाเคจी เค”เคฐ เคธाเคฌुเคจ เคธे 15 เคฎिเคจเคŸ เคคเค• เคงोเคं। Do not apply turmeric, oil, or herbal remedies. เค˜ाเคต เคชเคฐ เคนเคฒ्เคฆी, เคคेเคฒ เคฏा เค˜เคฐेเคฒू เคจुเคธ्เค–े เคจ เคฒเค—ाเคं। Control bleeding with a clean cloth or gauze. เคธाเคซ เค•เคชเคก़े เคฏा เค—ॉเคœ เคธे เค–ूเคจ เค•ो เคฐोเค•ें। Keep the wound open (do not bandage tightly). เค˜ाเคต เค•ो เค–ुเคฒा เคฐเค–ें, เค•เคธเค•เคฐ เคชเคŸ्เคŸी เคจ เคฌांเคงें। ๐Ÿ”น Seek Medical Help Immediat...
Read more

๐Ÿง  Understanding Syphilis / เคธिเคซिเคฒिเคธ เค•ो เคธเคฎเคिเค

  ๐Ÿง  Understanding Syphilis / เคธिเคซिเคฒिเคธ เค•ो เคธเคฎเคिเค ๐Ÿ”น Introduction / เคชเคฐिเคšเคฏ Syphilis is a sexually transmitted infection (STI) caused by a bacterium called Treponema pallidum . It spreads mainly through sexual contact , but can also pass from a pregnant woman to her baby (congenital syphilis) . เคธिเคซिเคฒिเคธ เคเค• เคฏौเคจ เคธंเคšाเคฐिเคค เคฐोเค— (STD) เคนै เคœो Treponema pallidum เคจाเคฎเค• เคฌैเค•्เคŸीเคฐिเคฏा เคธे เคนोเคคा เคนै। เคฏเคน เคฎुเค–्เคฏ เคฐूเคช เคธे เคธंเคญोเค— เค•े เคฆौเคฐाเคจ เคซैเคฒเคคा เคนै เค”เคฐ เค—เคฐ्เคญเคตเคคी เคฎเคนिเคฒा เคธे เคฌเคš्เคšे เคฎें เคญी เคœा เคธเค•เคคा เคนै। ⚠️ Stages of Syphilis / เคธिเคซिเคฒिเคธ เค•े เคšเคฐเคฃ Syphilis progresses in four stages , each with distinct symptoms. 1️⃣ Primary Syphilis / เคช्เคฐाเคฐंเคญिเค• เคšเคฐเคฃ Appears 3 weeks after infection Single painless ulcer (chancre) on genital area, mouth, or rectum The sore heals by itself, but infection continues inside the body ➡️ เคฏเคน เคšเคฐเคฃ เคธंเค•्เคฐเคฎเคฃ เค•े 3 เคนเคซ्เคคे เคฌाเคฆ เค†เคคा เคนै। ➡️ เคœเคจเคจांเค—ों, เคฎुंเคน เคฏा เค—ुเคฆा เคชเคฐ เคเค• เคฌिเคจा เคฆเคฐ्เคฆ เค•ा เค›ाเคฒा (chancre) เคฌเคจเคคा เคนै। ➡️ เคฏเคน เค…เคชเคจे เค†เคช เค ीเค• เคนो เคธเค•เคคा เคนै, เคชเคฐ เคฐोเค— เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคซैเคฒเคคा เคฐเคนเคคा เคนै। 2️⃣ Secondary Syphilis / เคฆ्...
Read more