๐ŸŒก️ Understanding Fever and Its Different Causes

By Dr. Kamlesh Agrawal
Consultant Physician & Critical Care Specialist
Radha Krishna Critical Care Hospital, Kota

๐Ÿ”น English Version

What is Fever?

Fever is a temporary rise in body temperature, often due to infection or inflammation. It is the body’s natural defense mechanism against invading germs.
However, the pattern and associated symptoms — such as chills, rigors, or chronic fever — help in identifying the underlying cause.

๐Ÿ”ธ 1. Fever with Chills and Rigor

(Sudden shaking chills followed by high fever)

This usually indicates infection in the blood or acute bacterial infection.

Common Causes:

  • Malaria – Characteristic cyclical fever with severe chills and rigors.

  • Septicemia (Blood infection) – Continuous or intermittent high-grade fever with shaking chills.

  • Pyelonephritis (Kidney infection) – Fever with chills, flank pain, and burning urine.

  • Urinary Tract Infection (UTI) – Fever with chills, especially in elderly.

  • Abscess (Liver or any deep infection) – Repeated fever spikes with chills and sweating.

๐Ÿ”ธ 2. Fever without Chills and Rigor

This type often points to viral or non-septic causes.

Common Causes:

  • Viral infections (like Dengue, Influenza, Typhoid early stage) – Gradual onset, no rigors.

  • Typhoid fever (Enteric fever) – Step-ladder rise in temperature, without chills.

  • Tuberculosis (TB) – Long-standing low-grade evening fever.

  • Autoimmune or inflammatory diseases – Such as rheumatoid arthritis or lupus.

  • Drug-induced fever – Certain antibiotics or medicines may raise body temperature.

๐Ÿ”ธ 3. Chronic or Persistent Fever (Fever > 2 weeks)

Known as “Pyrexia of Unknown Origin (PUO)”, this type needs detailed evaluation.

Common Causes:

  • Tuberculosis (most common in India)

  • Chronic infections – such as abscess, endocarditis, sinusitis.

  • Malignancy (Cancers) – Lymphoma, leukemia.

  • Autoimmune diseases – Rheumatoid arthritis, lupus.

  • Thyroid disorders (Thyrotoxicosis)

๐Ÿ”ธ 4. Rigor without Fever

Rigor (shivering or shaking) without actual fever may occur due to:

  • Severe anxiety or panic attack

  • Cold exposure or hypothermia

  • Post-surgical shivering

  • Drug reaction (like anesthesia-related)

  • Severe anemia or low blood sugar

๐Ÿ”น When to See a Doctor?

  • Fever >101°F lasting more than 3 days

  • Severe chills or rigors

  • Associated vomiting, breathing difficulty, confusion, or body pain

  • History of chronic illness (diabetes, heart or kidney disease)

Early diagnosis helps prevent complications and ensures faster recovery.

๐Ÿฉบ Advice from Dr. Kamlesh Agrawal

“Never ignore the pattern of fever — it tells a lot about your body’s internal state.
Regular check-ups and timely medical consultation prevent minor infections from becoming life-threatening.”

๐ŸŒฟ เคนिंเคฆी เคฎें เคธเคฎเคिเค: เคฌुเค–ाเคฐ เค•े เคตिเคญिเคจ्เคจ เค•ाเคฐเคฃ

๐Ÿ”ธ 1. เค ंเคก เคฒเค—เค•เคฐ เค†เคจे เคตाเคฒा เคฌुเค–ाเคฐ (Fever with Chills and Rigor)

เคเคธे เคฌुเค–ाเคฐ เคฎें เคถเคฐीเคฐ เค•ांเคชเคจे เคฒเค—เคคा เคนै เค”เคฐ เคซिเคฐ เคคेเคœ़ เคฌुเค–ाเคฐ เค†เคคा เคนै।
เคฎुเค–्เคฏ เค•ाเคฐเคฃ:

  • เคฎเคฒेเคฐिเคฏा – เคšเค•्เคฐीเคฏ เคฌुเค–ाเคฐ เค•े เคธाเคฅ เค ंเคก เค”เคฐ เค•ंเคชเค•ंเคชी।

  • เคฐเค•्เคค เคธंเค•्เคฐเคฎเคฃ (Septicemia) – เคคेเคœ़ เคฌुเค–ाเคฐ เค•े เคธाเคฅ เคฌाเคฐ-เคฌाเคฐ เค ंเคก เคฒเค—เคจा।

  • เค—ुเคฐ्เคฆे เค•ा เคธंเค•्เคฐเคฎเคฃ (Pyelonephritis) – เค•เคฎเคฐ เคฆเคฐ्เคฆ เค•े เคธाเคฅ เคฌुเค–ाเคฐ เค”เคฐ เค ंเคก।

  • เคฎूเคค्เคฐ เคธंเค•्เคฐเคฎเคฃ (UTI) – เคฌुเคœुเคฐ्เค—ों เคฎें เค†เคฎ।

  • เคฒीเคตเคฐ เคฏा เคถเคฐीเคฐ เค•े เค…ंเคฆเคฐ เคซोเคก़ा (Abscess) – เคฌाเคฐ-เคฌाเคฐ เคฌुเค–ाเคฐ เค†เคจा।

๐Ÿ”ธ 2. เคฌिเคจा เค ंเคก เค•ा เคฌुเค–ाเคฐ (Fever without Chills and Rigor)

เค…เคงिเค•เคคเคฐ เคตाเคฏเคฐเคฒ เคฏा เคนเคฒ्เค•े เคธंเค•्เคฐเคฎเคฃ เคฎें เคนोเคคा เคนै।
เคฎुเค–्เคฏ เค•ाเคฐเคฃ:

  • เคตाเคฏเคฐเคฒ เค‡ंเคซेเค•्เคถเคจ (เคกेंเค—ू, เคซ्เคฒू, เคŸाเค‡เคซाเค‡เคก)

  • เคŸाเค‡เคซाเค‡เคก (เค†ंเคค्เคฐ เคœ्เคตเคฐ) – เคงीเคฐे-เคงीเคฐे เคฌเคข़เคจे เคตाเคฒा เคฌुเค–ाเคฐ।

  • เคŸीเคฌी (Tuberculosis) – เคถाเคฎ เค•ो เคฌเคข़เคจे เคตाเคฒा เคนเคฒ्เค•ा เคฌुเค–ाเคฐ।

  • เคฐूเคฎेเคŸाเค‡เคก เค†เคฐ्เคฅเคฐाเค‡เคŸिเคธ เคฏा เคฒ्เคฏूเคชเคธ

  • เคฆเคตाเค“ं เคธे เคนुเค† เคฌुเค–ाเคฐ (Drug Fever)

๐Ÿ”ธ 3. เคฒंเคฌे เคธเคฎเคฏ เคคเค• เคฐเคนเคจे เคตाเคฒा เคฌुเค–ाเคฐ (Chronic Fever)

เคฆो เคธเคช्เคคाเคน เคธे เค…เคงिเค• เคฐเคนเคจे เคตाเคฒे เคฌुเค–ाเคฐ เค•ो PUO (Pyrexia of Unknown Origin) เค•เคนा เคœाเคคा เคนै।
เคฎुเค–्เคฏ เค•ाเคฐเคฃ:

  • เคŸीเคฌी (Tuberculosis)

  • เคชुเคฐाเคจे เคธंเค•्เคฐเคฎเคฃ (Abscess, Endocarditis)

  • เค•ैंเคธเคฐ (Lymphoma, Leukemia)

  • เค‘เคŸोเค‡เคฎ्เคฏूเคจ เคฌीเคฎाเคฐिเคฏाँ (Lupus, Arthritis)

  • เคฅाเคฏเคฐॉเค‡เคก เค•ी เคธเคฎเคธ्เคฏा

๐Ÿ”ธ 4. เคฌिเคจा เคฌुเค–ाเคฐ เค•े เค•ंเคชเค•ंเคชी (Rigor without Fever)

เคธंเคญाเคตिเคค เค•ाเคฐเคฃ:

  • เค ंเคก เคฒเค—เคจा เคฏा เคถเคฐीเคฐ เค•ा เคคाเคชเคฎाเคจ เค•เคฎ เคนोเคจा (Hypothermia)

  • เค˜เคฌเคฐाเคนเคŸ เคฏा เคคเคจाเคต

  • เค‘เคชเคฐेเคถเคจ เค•े เคฌाเคฆ เค•ी เคช्เคฐเคคिเค•्เคฐिเคฏा

  • เคฆเคตाเค“ं เค•ी เคช्เคฐเคคिเค•्เคฐिเคฏा

  • เคฌ्เคฒเคก เคถुเค—เคฐ เค•เคฎ เคนोเคจा เคฏा เคเคจीเคฎिเคฏा

๐Ÿฉบ เคกॉ. เค•เคฎเคฒेเคถ เค…เค—्เคฐเคตाเคฒ เค•ी เคธเคฒाเคน:

"เคฌुเค–ाเคฐ เค•े เคชैเคŸเคฐ्เคจ เค•ो เคจเคœ़เคฐเค…ंเคฆाเคœ़ เคจ เค•เคฐें।
เคธเคฎเคฏ เคชเคฐ เคœांเคš เค”เคฐ เคธเคนी เค‡เคฒाเคœ เคธे เค—ंเคญीเคฐ เคœเคŸिเคฒเคคाเค“ं เคธे เคฌเคšा เคœा เคธเค•เคคा เคนै।"

๐Ÿ“Radha Krishna Critical Care Hospital, Kota
๐Ÿ‘จ‍⚕️ Dr. Kamlesh Agrawal, MD (Medicine), FICP, FIMA, FRCP
๐Ÿ“ž Helpline: 8078615317

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Gastric Lavage (Stomach Wash): Indications, Procedure, Risks & FAQs เค—ैเคธ्เคŸ्เคฐिเค• เคฒเคตेเคœ (เคธ्เคŸเคฎเค• เคตॉเคถ): เค•्เคฏों เค•िเคฏा เคœाเคคा เคนै, เค•ैเคธे เค•िเคฏा เคœाเคคा เคนै, เคœोเค–िเคฎ เค”เคฐ เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคช्เคฐเคถ्เคจ

Image
  Gastric Lavage (Stomach Wash): Indications, Procedure, Risks & FAQs เค—ैเคธ्เคŸ्เคฐिเค• เคฒเคตेเคœ (เคธ्เคŸเคฎเค• เคตॉเคถ): เค•्เคฏों เค•िเคฏा เคœाเคคा เคนै, เค•ैเคธे เค•िเคฏा เคœाเคคा เคนै, เคœोเค–िเคฎ เค”เคฐ เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคช्เคฐเคถ्เคจ Introduction | เคชเคฐिเคšเคฏ Gastric lavage , commonly known as stomach wash , is an emergency medical procedure in which the stomach is cleaned by inserting a tube and removing harmful substances such as poisons or overdosed medicines. เค—ैเคธ्เคŸ्เคฐिเค• เคฒเคตेเคœ เคœिเคธे เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคญाเคทा เคฎें เคธ्เคŸเคฎเค• เคตॉเคถ เค•เคนा เคœाเคคा เคนै, เคเค• เค†เคชाเคคเค•ाเคฒीเคจ เคšिเค•िเคค्เคธा เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เคนै, เคœिเคธเคฎें เคชेเคŸ เคฎें เคกाเคฒी เค—เคˆ เคŸ्เคฏूเคฌ เค•े เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เคœเคนเคฐीเคฒे เคชเคฆाเคฐ्เคฅ เคฏा เคฆเคตाเค“ं เค•ी เค…เคงिเค• เคฎाเคค्เคฐा เค•ो เคฌाเคนเคฐ เคจिเค•ाเคฒा เคœाเคคा เคนै। This procedure is done only in life-saving situations and in a hospital setting . เคฏเคน เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा เค•ेเคตเคฒ เคœाเคจ เคฌเคšाเคจे เค•े เคฎाเคฎเคฒों เคฎें เค”เคฐ เค…เคธ्เคชเคคाเคฒ เคฎें เคนी เค•ी เคœाเคคी เคนै। Why Gastric Lavage Is Done | เค—ैเคธ्เคŸ्เคฐिเค• เคฒเคตेเคœ เค•เคฌ เค•िเคฏा เคœाเคคा เคนै? 1. Poisoning (Zahar Khane) | เคœ़เคนเคฐ เค–ाเคจे เค•े เคฎाเคฎเคฒों เคฎें If the patient comes within 1 hour of consuming a toxic substance. Life-threatening poisoning cases. If large a...
Read more

๐Ÿถ Dog Bite Treatment – Prevention & Care เค•ुเคค्เคคे เค•े เค•ाเคŸเคจे เค•ा เค‰เคชเคšाเคฐ – เคฐोเค•เคฅाเคฎ เค”เคฐ เคธाเคตเคงाเคจी

  ๐Ÿถ Dog Bite Treatment – Prevention & Care เค•ुเคค्เคคे เค•े เค•ाเคŸเคจे เค•ा เค‰เคชเคšाเคฐ – เคฐोเค•เคฅाเคฎ เค”เคฐ เคธाเคตเคงाเคจी ๐Ÿ”น Introduction / เคชเคฐिเคšเคฏ Dog bites are medical emergencies that should never be ignored. Even a small bite or scratch can transmit serious infections like Rabies , which is 100% fatal if untreated , but 100% preventable with prompt treatment . เค•ुเคค्เคคे เค•े เค•ाเคŸเคจे เค•े เคฌाเคฆ เคคुเคฐंเคค เค‡เคฒाเคœ เคฌเคนुเคค เคœ़เคฐूเคฐी เคนै। เค›ोเคŸा เคธा เค•ाเคŸเคจा เคฏा เค–เคฐोंเคš เคญी เคฐेเคฌीเคœ़ เคœैเคธी เคœाเคจเคฒेเคตा เคฌीเคฎाเคฐी เคซैเคฒा เคธเค•เคคा เคนै। เคธเคฎเคฏ เคชเคฐ เค‡เคฒाเคœ เคธे เค‡เคธे เคชूเคฐी เคคเคฐเคน เคฐोเค•ा เคœा เคธเค•เคคा เคนै। ๐Ÿ”น Immediate First Aid / เคคाเคค्เค•ाเคฒिเค• เคช्เคฐाเคฅเคฎिเค• เค‰เคชเคšाเคฐ Wash the wound immediately with running water and soap for at least 15 minutes. เค˜ाเคต เค•ो เคคुเคฐंเคค เคฌเคนเคคे เคชाเคจी เค”เคฐ เคธाเคฌुเคจ เคธे 15 เคฎिเคจเคŸ เคคเค• เคงोเคं। Do not apply turmeric, oil, or herbal remedies. เค˜ाเคต เคชเคฐ เคนเคฒ्เคฆी, เคคेเคฒ เคฏा เค˜เคฐेเคฒू เคจुเคธ्เค–े เคจ เคฒเค—ाเคं। Control bleeding with a clean cloth or gauze. เคธाเคซ เค•เคชเคก़े เคฏा เค—ॉเคœ เคธे เค–ूเคจ เค•ो เคฐोเค•ें। Keep the wound open (do not bandage tightly). เค˜ाเคต เค•ो เค–ुเคฒा เคฐเค–ें, เค•เคธเค•เคฐ เคชเคŸ्เคŸी เคจ เคฌांเคงें। ๐Ÿ”น Seek Medical Help Immediat...
Read more

๐Ÿง  Understanding Syphilis / เคธिเคซिเคฒिเคธ เค•ो เคธเคฎเคिเค

  ๐Ÿง  Understanding Syphilis / เคธिเคซिเคฒिเคธ เค•ो เคธเคฎเคिเค ๐Ÿ”น Introduction / เคชเคฐिเคšเคฏ Syphilis is a sexually transmitted infection (STI) caused by a bacterium called Treponema pallidum . It spreads mainly through sexual contact , but can also pass from a pregnant woman to her baby (congenital syphilis) . เคธिเคซिเคฒिเคธ เคเค• เคฏौเคจ เคธंเคšाเคฐिเคค เคฐोเค— (STD) เคนै เคœो Treponema pallidum เคจाเคฎเค• เคฌैเค•्เคŸीเคฐिเคฏा เคธे เคนोเคคा เคนै। เคฏเคน เคฎुเค–्เคฏ เคฐूเคช เคธे เคธंเคญोเค— เค•े เคฆौเคฐाเคจ เคซैเคฒเคคा เคนै เค”เคฐ เค—เคฐ्เคญเคตเคคी เคฎเคนिเคฒा เคธे เคฌเคš्เคšे เคฎें เคญी เคœा เคธเค•เคคा เคนै। ⚠️ Stages of Syphilis / เคธिเคซिเคฒिเคธ เค•े เคšเคฐเคฃ Syphilis progresses in four stages , each with distinct symptoms. 1️⃣ Primary Syphilis / เคช्เคฐाเคฐंเคญिเค• เคšเคฐเคฃ Appears 3 weeks after infection Single painless ulcer (chancre) on genital area, mouth, or rectum The sore heals by itself, but infection continues inside the body ➡️ เคฏเคน เคšเคฐเคฃ เคธंเค•्เคฐเคฎเคฃ เค•े 3 เคนเคซ्เคคे เคฌाเคฆ เค†เคคा เคนै। ➡️ เคœเคจเคจांเค—ों, เคฎुंเคน เคฏा เค—ुเคฆा เคชเคฐ เคเค• เคฌिเคจा เคฆเคฐ्เคฆ เค•ा เค›ाเคฒा (chancre) เคฌเคจเคคा เคนै। ➡️ เคฏเคน เค…เคชเคจे เค†เคช เค ीเค• เคนो เคธเค•เคคा เคนै, เคชเคฐ เคฐोเค— เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคซैเคฒเคคा เคฐเคนเคคा เคนै। 2️⃣ Secondary Syphilis / เคฆ्...
Read more